skip to Main Content

Marokkaanse Nederlanders begraven hun familieleden noodgedwongen in Nederland

In het mortuarium op Schiphol staan tientallen doodskisten, soms al drie weken. Zij kunnen niet worden vervoerd naar het land van herkomst van de overledene. Dat komt omdat veel landen hun grenzen hebben gesloten vanwege het coronavirus. Vooral voor moslims is dat een probleem, omdat zij hun doden binnen 24 uur moeten begraven.

Turkije maakt inmiddels een uitzondering voor overledenen. Nabestaanden mogen het land daarentegen niet in. In Marokko is de grens voor doden en hun nabestaanden wel potdicht. Sommige families willen zo graag dat hun geliefde toch zijn laatste rustplaats in Marokko heeft, dat zij bereid zijn te wachten.

Calamiteitenhal

“We hebben het in overleg met het ministerie van Binnenlandse Zaken technisch mogelijk gemaakt dat dat ook kan”, vertelt Hans Heikoop. Hij is directeur van de Zorg Diensten Groep, waar het mortuarium op Schiphol onder valt. De organisatie verzorgt al vijftig jaar de uitvaarten en repatriëring van moslims in Nederland.

Als het nodig is, dan kan het stoffelijk overschot langer worden bewaard in een koeling op Schiphol. Daar is een speciale calamiteitenhal, die eerder ook werd gebruikt voor de slachtoffers van de MH17-ramp en het ongeluk met een Boeing van Turkish Airlines in 2009.

Het zijn hartverscheurende taferelen, zegt Heikoop. Sommige familieleden willen de laatste wens van vader of moeder perse uitvoeren, terwijl anderen dan toch de voorkeur geven aan een islamitische begrafenis in Nederland. Volgens Heikoop kiezen de meeste nabestaanden nu toch voor een laatste rustplaats in Nederland.

Eeuwigdurend

En dat is merkbaar op de paar islamitische begraafplaatsen die Nederland kent, zoals in Nuenen, Bergen op Zoom, Almere, Rotterdam en Utrecht. Op die begraafplaatsen kunnen mensen voor eeuwig rusten. Dat is belangrijk voor moslims, omdat zij hun doden niet mogen opgraven.

Zo’n begraafplaats kost tussen de 6600 en 10.000 euro. Dat zijn onverwacht hoge kosten voor mensen die jarenlang premie hebben betaald voor een repatriëringsverzekering bij overlijden. Die verzekering vergoedt de kosten niet van een begrafenis in Nederland.

Ibrahim Wijbenga van de Stichting Islamitisch Begrafeniswezen (IBW) is een van de initiatiefnemers van de begraafplaats in het Brabantse Nuenen. Hij merkt dat het begraven in Nederland tot op heden uitzonderlijk is voor Marokkanen en Turken. Niet alleen migranten van de eerste generatie willen liever in hun vaderland begraven worden; ook hun kinderen en kleinkinderen gaan na hun overlijden daarheen Dat is zo geregeld in hun uitvaartverzekering.

Repatriëringsverzekering

Dat geldt ook voor Hanane Abdellaoui. Haar 80-jarige vader is onlangs begraven in Nuenen, tot haar grote verdriet.

Hananes vader overleed op 10 maart. De familie vloog naar Marokko om hem daar te kunnen begraven. Terwijl de familie daar was, sloot Marokko de grenzen. Het lichaam van de vader kon niet meer worden overgevlogen en de familie kon niet meer naar Nederland.

Het stoffelijk overschot heeft daarna nog tien dagen in het mortuarium op Schiphol gelegen. Omdat volstrekt onduidelijk is hoe lang de grens nog dicht blijft, besloot de familie hem dan toch maar in Nederland te begraven.

Hanane is ervan overtuigd dat haar vader in Marokko begraven had willen worden. “Hij heeft zijn hele leven premie betaald voor een verzekering die de repatriëring zou regelen”, legt ze uit, met pijn in het hart. Het gevolg is ook dat nu waarschijnlijk de hele familie in de toekomst in Nederland begraven gaat worden. “Daar hebben we in het verleden nooit aan gedacht”, aldus Hanane.

Meer islamitische begraafplaatsen

Volgens Aisha Pijnenburg van Islamitische Uitvaartzorg Amanah in Utrecht kan de huidige situatie een omslag betekenen voor moslims in Nederland. Ook zij heeft het momenteel razend druk. Alleen al vandaag verzorgt Amanah vier begrafenissen, in Nuenen en Almere. Pijnenburg verwacht dat de vraag naar islamitische begraven in Nederland nu veel groter gaat worden.

Verschillende islamitische organisaties hebben de gemeente Den Haag gevraagd een deel van de bestaande graven beschikbaar te stellen voor islamitische begrafenissen. En in Zuidlaren hebben moslims inmiddels een stuk grond gekocht om daar ook zo snel mogelijk hun doden te kunnen begraven.

Back To Top